Saflık ve Analiz
Bal Analiz Raporu Nasıl Okunur?
Son güncelleme: 2026-09-28
Kısa cevap
Bal analiz raporu; nem, HMF, diastaz, şeker profili, serbest asitlik ve elektriksel iletkenlik gibi parametreleri sınır değerlerle karşılaştırır. Aşağıdaki tablo AB Bal Direktifi Ek II'ye dayanır.
AB Bal Direktifi'ne göre temel kriterler
| Parametre | Genel sınır |
|---|---|
| Nem | En çok %20 |
| HMF | En çok 40 mg/kg (bazı ürün ve koşullarda farklı) |
| Diastaz (Schade) | En az 8; düşük enzimli ballarda en az 3 (HMF ≤ 15 mg/kg ile) |
| Fruktoz + glukoz | Çiçek balı ≥ 60 g/100 g; salgı balı ≥ 45 g/100 g |
| Sakaroz | Genel olarak en çok 5 g/100 g (bazı bitkilerde 10–15) |
| Serbest asitlik | En çok 50 meq/kg |
| Suda çözünmeyen madde | En çok 0,1 g/100 g (sıkma balda 0,5) |
| Elektriksel iletkenlik | Çiçek balı ≤ 0,8 mS/cm; salgı ve kestane balı ≥ 0,8 mS/cm |
Türkiye'de yasal çerçeve Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'dir;[1] Tebliğ'deki güncel değerler için resmî metne bakın. Yukarıdaki tablo AB Direktifi'ni özetler.[2]
Nasıl yorumlanır?
- Salgı ballarında (ör. çam balı) elektriksel iletkenlik yüksek, şeker toplamı çiçek ballarından düşük çıkar; bu normaldir.[2]
- HMF ve diastaz birlikte ısıtma/tazelik göstergesidir.[3]
- Prolin AB tablosunda zorunlu bir kriter olarak yer almaz; literatürde olgunluk ve şurup katkısı göstergesi olarak kullanılır. Ayrıntı
Tablo yetmiyorsa: ileri testler
Şurup katkısını yakalamak için rutin parametreler yetmeyebilir; bu nedenle şeker izotop analizi gibi ileri yöntemler kullanılır. JRC'ye göre uluslararası düzeyde geliştirilmiş, herkesçe kabul gören yöntemlere ihtiyaç sürmektedir.[4]
Bu konuyla ilgili ürünler
Sık sorulan sorular
Rapor ne zaman geçerlidir?+
Rapor yalnızca ait olduğu partiyi kapsar; parti numarasının kavanozla eşleştiğini kontrol edin.
İlgili yazılar
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği (Tebliğ No: 2020/7) ve 2023/37 sayılı değişiklik duyurusu — T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü
- Council Directive 2001/110/EC relating to honey — Annex II (composition criteria) — European Union
- Evaluation of factors affecting crystallization of disparate set of multi-flower honey samples — Grégrová A. et al. — Agronomy Research 13(5):1215–1226 (2015)
- EU coordinated action “From the Hives” (2021–2022): honey adulteration with sugars — European Commission, DG SANTE / Joint Research Centre